مالکیت شرکت های سهامی عام
در حدود سال ۱۶۵۰ میلادی مرحله ی صنعتی شدن در اروپا آغاز شد و دیگر کسب و کار های تولیدی تک مالکی نمی توانست نیاز های جامعه را بر آورده سازد. از این رو صاحبان صنایع به فکر افتادند تا میزان تولید خود را افزایش دهند و این امر مستلزم استفاده از میزان سرمایه ای بود که هر یک از سرمایه داران به تنهایی قادر به فراهم کردن آن نبودند . لذا کسب و کارهای جدیدی با سرمایه ی چند شریک و تحت عنوان شرکت شروع به کار کردند. با توجه به این که مالکان این کسب و کارها مدیریت شرکت را نیز بر عهده داشتند، اصطلاحا به آن مالک-مدیر گفته شد.
در اواخر قرن نوزدهم میلادی رشد اقتصادی تعدادی از کشور ها به حدی رسید که این نوع شرکت ها نیز نمی توانستند پاسخگوی نیاز های جامعه باشند و از حدود سال ۱۸۶۰ میلادی شرکت های فوق الذکر نیز اندک اندک به شرکت های بزرگی تبدیل شدند که برای حیات خود به سرمایه ی زیادی نیاز داشتند و فقط چند شریک نمی توانستند سرمایه ی مورد نیاز آن ها را تامین کنند و این امر پایه ای برای تاسیس شرکت های سهامی عام گردید. این شرکت ها برای تامین نیاز مالی خود اقدام به صدور و فروش انواع مختلف اوراق بهادار نمودند. که پس انداز کنندگان را تشویق کنند که به طور مستقیم و غیر مستقیم پس اندازهای خود را در اختیار آنها قرار دهند. حتی نیاز های برخی از این شرکت های بزرگ به حدی بود که ، پا را از مرزهای کشور خود فرا تر گذاشته و به بازار های مالی سایر کشور ها روی آوردند. در این دوره که از دهه شصت قرن نوزدهم شروع شد و تا دهه هشتاد قرن بیستم و با پایان دوره ی صنعتی شدن به اتمام رسید، بیشتر شرکت های سهامی عام بزرگ در لیست بورس های اوراق بهادار قرار گرفته اند.در طی این دوران شرکت ها دارای دو ویژگی شدند که عبارت است از:
جدا شدن مالکیت از مدیریت
پراکندگی سهامداران
پس از پایان این دوره حدود دهه هشتاد قرن بیستم نیز دوره ی جدیدی در اقتصاد آغاز شد که اصطلاحاً به آن عصر اطلاعات گفته می شود. در این دوره بازار های مالی دارای انسجام و گستردگی خاصی گردیدند و نهادها، موسسات وابسته ای به نام بانک ها ، شرکت های سرمایه گذاری، صندوق بازنشستگی و … که نقش بسیار حساسی را در این بازار ها بازی می کنند.
مالک-مدیر
شروع : حدود ۱۶۵۰میلادی
شروع صنعتی شدن:
دوره مالکیت و مدیریت واحد
مالکیت شرکت ها در اختیار مدیران آنها
جدا شدن مالکیت از مدیریت
شروع : حدود ۱۸۶۰ میلادی
اواخر صنعتی شدن: دوره در لیست بورس قرار گرفتن شرکت ها و جدا شدن مالکیت از مدیریت (مالکیت شرکت ها در اختیار سهامداران مختلف)
سرمایه گذاران نهادی و شرکتهای سرمایه گذاری
شروع : حدود ۱۹۸۰ میلادی
عصر اطلاعات: دوره ی مالکیت سرمایه گذاران نهادی و شرکت های سرمایه گذاری
امروزه سرمایه گذاری به شیوه های متعدد به خصوص سرمایه گذاری در سهام شرکت های مختلف در جامعه به صورت وسیعی مورد توجه افراد حقیقی و حقوقی قرار گرفته است. همچنین افراد برای سرمایه گذاری به طرق مختلف به دنبال کسب اطلاعات از منابع گوناگون می باشند. معمولاً هدف اغلب سرمایه گذاران و سهام داران عادی و حقیقی از سرمایه گذاری در سهام شرکت ها افزایش ثروت و کسب سود هر چه بیشتر می باشد. لذا وجود اطلاعات در مورد عملکرد آتی شرکت در سال های آتی می تواند اهمیت بسزایی در تصمیمات سرمایه گذاران و ارزیابی شرکت داشته باشد. از طرفی امکان اطلاع رسانی در مورد شرکت می تواند به مدیران شرکت ها هم در جذب سهام داران بیشتر کمک نماید. [۵]
پیشرفت فناوری، انقلاب صنعتی، تأسیس کارخانجات و واحدهای مختلف تولیدی، گسترش روزافزون بازارهای بورس اوراق بهادار را در جهان به دنبال داشته است. در این رهگذر کشورهای جهان سوم از جمله ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و علاوه بر تأسیس بازار بورس سهام، رشد چشمگیر آن در سال های اخیر نیز مورد توجه عمیق سرمایه گذاران، صاحب نظران، متخصصان و تجزیه و تحلیل گران مالی قرار گرفته است [۴].
در تحقیقات این حوزه فقط به بررسی تاثیر و رابطه ی حاکمیت شرکتی و عملکرد و یا حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری و یا سرمایه ی فکری و عملکرد پرداخته شده است. و این سه در کنار یکدیگر مورد بررسی نبوده اند. این پژوهش به دنبال یافتن رابطه ی این سه در بازار مالی ایران است و به دنبال یافتن پاسخ این سئوال که آیا حاکمیت شرکتی می تواند بر رابطه و قوت رابطه ی سرمایه فکری و عملکرد شرکت تاثیر بگذارد.

برچسب:
نویسنده: doni